Nieuwsbrief 8,maart 2021

Corona-maatregelen:

Helaas moeten we het nog steeds over deze maatregelen hebben. Na een gedwongen sluiting van ruim 3 maanden zijn we voor publiek weer open gegaan op maandag, 8 maart j.l. Neemt niet weg, dat Covid 19 er ook dit voorjaar voor zorgt, dat geen cursussen en waarschijnlijk ook geen scholenbezoeken kunnen worden opgestart.

Jaarrekening 2020:

Het bestuur heeft onlangs de jaarrekening 2020 vastgesteld. Na het wegvallen van de subsidie van de gemeente Rucphen was een tekort begroot van € 10.000. Het uiteindelijke resultaat bedroeg € 8.400 negatief. Dus ondanks lagere inkomsten van bezoekers en consumpties en de investeringen in een nieuwe computer en een digibord kunnen we tevreden terugkijken op het financiële jaar 2020. De jaarrekening 2020 met toelichting ligt voor belangstellende vrijwilligers ter inzage in de bekende map in de bestuurskamer.

Opfris grote ruimte:

Onze klusploeg heeft in de afgelopen maanden de grote ruimte in ut Gebouwke een opfrisbeurt gegeven. De plafonds hebben een nieuw kleurtje gekregen (mintgroen). De overgangen tussen plafond en de lemen wanden zijn ossenbloedrood geverfd. Ook de deurkozijnen zullen in die kleur worden behandeld, terwijl de deuren gebroken wit worden.

Nestkastjes in de Heemtuin:

Sinds een aantal jaren worden de ruim 35 nestkastjes in onze Heemtuin in kaart gebracht, en onderhouden door het “nestkastjes team”. Het team bestaat uit Riet van den Bergh uit Rucphen en Piet de Wild uit Zegge. Het jaar rond doet het team een 7 tal keren een controlerende ronde door de tuin. Ruim voor het officieel broedseizoen begint, op 15 Maart, zijn de kastjes in orde gebracht voor de toekomstige bewoners. Het overgrote deel bestaat uit kool- en pimpelmeesjes, bij kastjes met een grotere invliegopening wordt wel eens een merelpaartje gespot. Vorig jaar zijn er ruim 160 kool- en pimpelmeesjes uitgevlogen. Het aantal te leggen eitjes heeft alles te maken met het voedsel aanbod in de tuin. Nestjes met tien en elf eitjes zijn geen uitzondering Een tweede legsel ,dat enkele jaren geleden na half Juni nog voorkwam gaat nu niet verder dan 2 á 3 eitjes in het nest, en wordt dan door de ouders verlaten. Sommige nestkastjes krijgen elk jaar. een voorkeur van de vogels, en worden ruim voor de andere al vol gedragen met mos, takjes, veertjes e.d. Ook pissebedden en zelfs een nest met muizen worden in de verblijven aangetroffen Reden voor Riet om al jaren eerst netjes te kloppen voordat ze het deurtje open doet. Ook als een beleefdheid naar de vogel toe, die op het nest kan zitten. Dit alles wordt gedaan met heel veel liefde voor de natuur.

Voorstellen vrijwilliger:

Deze keer ben ik aan de beurt heb ik begrepen. Mijn naam is Gerard van der Linden. Ik ben getrouwd met Corrie. Samen hebben we 4 kinderen en 8 kleinkinderen. Ik ben van geboorte een ‘schapekop’. Inwoners van Dordrecht worden zo nogal eens genoemd, dus nu is mijn geboorteplaats u meteen bekend. Verder ben ik ook een Zeeuw. Heb jaren in Zeeland gewoond. Mijn dochter woont er nog steeds. Zeeland heeft een speciaal plekje in mijn hart. Mijn liefde voor de natuur is grotendeels daar ontwikkeld. Ik was er een trouwe vogelteller en had een kleine volkstuin. Mijn loopbaan ben ik gestart als automonteur en later een eigen klussenbedrijf begonnen. Met veel ambitie en plezier heb ik mij voor mijn bedrijfje ingezet, maar helaas, door omstandigheden was ik genoodzaakt het bedrijfje op te heffen. Daarna ben ik in vast dienstverband gaan werken bij een wooncorporatie. Eerst in Rotterdam, later in Dordrecht. Terug tussen de 'schapekoppen' dus. Inmiddels had ik Corrie ontmoet, mijn eerste huwelijk was enkele jaren eerder gestrand. Samen met Corrie heb ik enige omzwervingen afgelegd. Eerst woonden we in Nieuwe Tonge, daarna ’s Gravendeel en ook in Achtmaal hebben we enkele jaren doorgebracht. We zijn beiden wat avontuurlijk aangelegd. Inmiddels zijn we gepensioneerd en wat tot rust gekomen, hoewel.. we trekken er nog steeds heel graag op uit met onze camper. Alleen.. Sprundel zal voorlopig wel onze vaste standplaats zijn. Niet dat we er niet weg zouden willen, het is meer dat ons de middelen tot aanschaf van een nieuw onderdak in een andere woonplaats ontbreken. Maar Sprundel is prima hoor, lekker dicht bij de heemtuin waar ik heel graag vertoef en een helpende hand wil zijn. De heemtuin heeft een warme plek in mijn hart. Ik hoop hier nog heel lang mijn bijdrage te mogen leveren en te genieten van alle collega vrijwilligers. Af en toe wijk ik uit naar de natuurwerkgroep en daar doe ik dan weer kennis op die bruikbaar is in onze geliefde heemtuin. Zo.. ik heb mijn verhaal gedaan en geef de pen door aan Jac. van den Broek.

NL-doet 2021:

In verband met Corona is NL-doet 2021 verplaatst van vrijdag, 12 maart naar vrijdag, 28 mei a.s.. We gaan de vlonder bij de Sijmens paddenpoel vernieuwen en verder ook onderhoud plegen aan de tekst- en padnaamborden in de Heemtuin. Wil je meehelpen op die dag, meld je dan aan via de email. We klussen die dag van 09.00 uur tot 16.00 uur. Voor de lunch tussen de middag wordt gezorgd.

Padnaamborden:

Inmiddels zijn de padnaam-borden in onze Heemtuin op 60 cm hoge gegalvaniseerde profielen geplaatst, zodat ze de hele zomer zichtbaar blijven. Zoals in de vorige nieuwsbrief vermeld, hebben we hiervoor een subsidie-toezegging van € 750 ontvangen van Nieuwe zonnepanelen: De twintig nieuwe zonnepanelen, die sinds 15 oktober 2020 op ons Gebouwke liggen hebben tot en met 16 maart 960 kWh energie geleverd.

Graanakkers:

Binnenkort zaaien we de beide akkers in. Op de zomerakker nabij het akkerkotje zaaien we haver in, op de winterakker nabij de Tasberg wordt het zomerrogge. Uiteraard worden ook mengsels van korenbloemen, bolderik en klaprozen toegevoegd.

Pinbetalingen:

Binnenkort zal het mogelijk zijn ook in onze Heemtuin met de pin te betalen voor de entree, de nestkastjes, de zaden etc.

Natuur in de kern:

Op initiatief van de Natuur-werkgroep Gemeente Rucphen kunnen inwoners van de kern Rucphen nestkastjes, boompjes, struikjes, plantjes en bloemenzaad krijgen. De NWGR heeft daarvoor subsidie toegezegd gekregen van de gemeente Rucphen en het Prins Bernhard Cultuurfonds. Dit initiatief ondersteunen wij van harte en wij verlenen onze medewerking door zaden en nestkastjes tegen gereduceerd tarief beschikbaar te stellen.

Vergroen je tuin:

Op zaterdag, 15 mei a.s. openen wij onze deuren voor de zgn. Schetskeet. Dit is een initiatief waarbij tuinontwerpers laten zien met tips en schetsen hoe je tuinen kunt vergroenen. Nadere informatie over deze dag volgt.

Extra openstellingen in “het gouden uur”:

Evenals voorgaande jaren willen we vanaf april tot en met augustus de tuin weer openstellen buiten de reguliere tijden voor fotografiehobbyisten. In die periode geeft het licht tussen 9 en 4 uur vaak te harde schaduwen om mooie sfeervolle foto’s te maken. In het gouden uur, een uur na zonsopgang of een uur voor zonsondergang is het licht mooi zacht en warm. Een keer per week gaat de tuin extra open, de ene keer op dinsdag van 18.00 uur tot 20.00 uur en de week erop op donderdag van 07.00 uur tot 09.00 uur. Fotograferen in het gouden uur blijkt aan een behoefte te voldoen. Er is altijd wel toeloop, geregeld ook van fotoclubjes. Dinsdag 6 april willen we van start gaan.

Plant van de maand: De zomereik (Quercus robur):

De eik heeft zich sinds de laatste ijstijd vanuit Zuid-Spanje, Zuid-Italië en het zuiden van de Balkan naar het noorden over Europa verspreid. De eik is historisch een van de dominante soorten in het West-Europese bos. Je zou verwachten dat wanneer je een bos op zijn beloop laat, de eik zijn positie kan bewaren. Dit blijkt echter niet zo te zijn. Eiken hebben licht nodig om te ontkiemen en op te groeien tot een boom. In een 'natuurlijk' bos leggen ze het op den duur af tegen schaduw verdragende soorten als beuk en haagbeuk.

Het blad. Het is onregelmatig gelobd, met 3-7 diepe bochtige insnijdingen. Bij de korte steel zitten 2 lobben, dit is het onderscheid tussen de wintereik. Donkergroen boven en aan de onderzijde licht tot grijsgroen. Hij verliest heel laat zijn bladeren. Een aantal eiken houden vaak gedurende de hele winter hun verdorde blad vast. Bloemen: De zomereik is eenhuizig. Met mannelijke katjes en kleine vrouwelijke bloemen, die met 2 tot 5 bij elkaar staan. Het stuifmeel wordt door de wind verspreid. Vruchten Na de bevruchting groeien de vruchten uit tot 2 a 3 cm lange eikels die in een napje zitten. Ze worden vooral gegeten door eekhoorns, gaai, bosmuis en everzwijnen.

Bast: In de jonge fase is hij glad en grijsgroen, later wordt hij dik en grillig gevormd. De jonge bast werd gebruikt in de leerlooierij voor zijn looizuur. In de hakhout bosjes werden deze bomen om de 10 à 12 jaar geoogst.

Groeivorm: De zomereik is door zijn genetische herkomst zeer variabel van groeivorm. Voor de vermeerdering worden daarom de zogenaamde zaadbomen geselecteerd. In vrije stand vertakt de stam zich meestal spoedig en vormt een brede, losse kroon van zware, vaak grillig kronkelende takken. Hij kan dan van 25 tot 35 hoog en 25 tot 40 meter breed worden. In gesloten bosopstanden daarentegen vormt de eik een lange rechte stam met een hoog aangezette, relatief kleine kroon. De dikste eik van Nederland, op landgoed Verwolde, Laren - Gelderland, heeft een stamomtrek van 765 cm bij een hoogte van 25 m.

Verspreiding: Eiken worden vooral door de Gaai en de bosmuis verspreid. De gaai verspreid hem tot enkele kilometers ver, terwijl de bosmuis 50 m. De zomereik komt in geheel Europa voor, alleen niet in het noorden van Scandinavië en Rusland. In Nederland in het zuiden en oosten vooral op de zandgronden. In de oude cultuurlandschappen gaat het om kleine bosjes en houtwallen. Vanaf 1900 veel aangeplant als straatboom in het buitengebied. In de jaren 1950 tot 1980 was het verplicht om bij het verharden van buitenwegen zomereiken aan te planten, zo niet dan werd er geen subsidie uitgekeerd. Door deze lint beplanting kan de eikenprocessierups zich zo snel verspreiden met de vervelende gevolgen.

Symboliek: De eik speelt in de geschiedenis van vele Europese volken een speciale rol. Germanen vereerden de eik als heilige boom van de god Donar ook wel Wodan of Odin genoemd. Ook de Kelten, Grieken, Romeinen en slaven vereerden de eik en verbonden hem met de goden Taranis, Zeus, Jupiter en Peroen. Dit had te maken met het gegeven dat eiken vaker en duidelijker zichtbaar worden getroffen door de bliksem. Ook in Nederland hadden we heilige eiken: een er van staat nog in Den Hout bij Oosterhout. Bonifatius is in Dokkum dood geslagen omdat hij de heilige eik in brand had gestoken.

Bewoners: Een eik staat er om bekend dat er het grootste aantal organismen op leven. Tot wel meer dan 1000 soorten zoals algen en mossen, bladluizen, galwespen en kevers. Wel 20 verschillende vlinders en motten maken er gebruik van.

Gebruik: De bast van jonge eiken voor het looien van leer. Hout voor de bouw en meubels. Eikels vroeger voor als voer voor varkens, men stelde “met eikels heb je het beste spek”.

Soorten: Wereldwijd komt er 50 tal soorten eiken voor. In Nederland komen van origine alleen de zomer- en wintereik voor. Rond 1850 is de Amerikaanse eik ingevoerd hij heeft groter blad dat in het najaar rood verkleurt. Verder vinden we de donzige eik, hij heeft donzig behaard blad en twijgen. Moeraseik groeit vooral op natte grond. Moseik heeft blad met haren en op de napjes zitten schubben. De Steeneik is groenblijvend, het blad lijkt op dat van hulst, de twijgen zijn wollig behaard. Tot slot de kurkeik die vooral in Spanje en Portugal groeit. De bast wordt om de 8 á 10 jaar geschild en voor fleskurken, vloeren en wanden gebruikt.

Algemene info: De Heemtuin is geopend van maandag tot en met vrijdag van 09.00 uur tot 16.00 uur en op zondagmiddag van 13.00 uur tot 16.00 uur.

Terug naar overzicht